Stručnjaci za oružje međunarodne organizacije za zaštitu ljudskih prava Amnesty International (AI) identifikovali su oružje srpske proizvodnje u video zapisima koje su objavile naoružane grupe koje deluju u Sahelu, uključujući i ogranak “Islamske države” koji je preuzeo odgovornost za stotine smrtnih slučajeva civila.
Nove puške, neki od najnovijih dostupnih modela, podudaraju se sa trgovačkim zapisima o prodaji Srbije Burkini Faso, što ukazuje na to da je oružje nedavno prodato vladi pre nego što je dospelo u ruke naoružanih grupa, tvrdi ta organizacija.
Vođstvo ekstremističke organizacije “Islamska država” priznalo je u maju prošle godine borbe sa rivalskom Al-Kaidom u zapadnom delu afričkog regiona Sahel, južno od Sahare. Borbe besne uglavnom u Maliju i Burkini Faso. Donedavno su, kako je naveo BBC, te radikalne grupe sarađivale.
Analiza podataka Amnesty Internationala takođe pokazuje da su i Češka Republika, Francuska i Slovačka izvozile velike količine malokalibarskog i lakog naoružanja vladama Sahela od izbijanja sukoba.
Do 2020. godine, kada je Srbija poslednji put prijavila transfer oružja u Burkinu Faso, nasilje među naoružanim grupama već je bilo u toku, podsetio je Patrik Vilken, šef poslovanja, bezbednosti i ljudskih prava pri AI.
Srbija, Češka Republika, Francuska i Slovačka ratifikovale su Sporazum UN o trgovini oružjem (ATT), koji zabranjuje transfer oružja ako postoji rizik da će se ono koristiti za kršenje ili olakšavanje kršenja ljudskih prava, podseća AI.
Srpsko oružje završavalo je prethodnih godina i u rukama ekstremista i naoružanih frakcija u Siriji. U istraživanju Mreže za istraživanje organizovanog kriminala i korupcije (OCCRP) i Balkanske istraživačke mreže (BIRN) iz 2016. godine navodi se da je sa Aerodroma “Nikola Tesla” u Beogradu za nešto više od prethodnih godinu dana ukupno 49 aviona prebacivalo oružje iz Centralne i Istočne Evrope, ka Bliskom Istoku i Turskoj.
“Govorimo i o oružju koje je sveže proizvedeno 2015. godine i koje se sada nalazi u Siriji”, rekla je tada regionalna urednica OCCRP Miranda Patrucić.
Srbija je 2013. godine odbila da da dozvolu da se izvozi oružje u Saudijsku Arabiju zbog toga što su nadležni sumnjali da to oružje nije namenjeno Saudijskoj Arabiji, da se tamo neće koristiti i da uopšte Saudijska Arabija taj tip oružja ne koristi.
Kasnije, međutim, srpsko oružje se ponovo izvozilo i dospevalo u ruke ekstremista, pokazali su medijski izveštaji.